یادداشت | فرهاد پاک‌نیا

به گزارش شبکه خبری آب ایران، فرهاد پاک‌نیا دبیر کارگروه تسهیل‌گری و جذب سرمایه‌های عمومی و خصوصی شرکت مدیریت منابع آب ایران و مدیر مشارکت‌های مردمی آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی در یادداشتی نوشت: موضوع استقرار معیشت جایگزین برای روستاهای حاشیه دریاچه ارومیه در شهرستان بناب، یکی از موضوعات حساس و مهم در زمینه توسعه پایدار، حفاظت از محیط زیست و بهبود کیفیت زندگی مردم این مناطق است.

دریاچه ارومیه طی سال‌های اخیر با بحران خشکی مواجه شده است که تأثیرات زیادی بر زندگی روستاییان و کشاورزان در حاشیه آن گذاشته است. در این راستا، ضروری است که تدابیری برای معیشت جایگزین این افراد اندیشیده شود.

ضرورت‌ها و الزامات استقرار معیشت جایگزین عبارت است از:

کاهش آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی:
خشکی دریاچه ارومیه و از دست رفتن منابع آبی، به طور مستقیم به کاهش تولید کشاورزی، بویژه در حوزه کشاورزی دیم، آسیب رسانده است. از آنجا که بسیاری از ساکنان این روستاها به کشاورزی وابسته هستند، نیاز به مشاغل جایگزین به شدت احساس می‌شود.

حفظ اشتغال و درآمد پایدار:
معیشت جایگزین باید فرصت‌های شغلی جدید برای ساکنان این مناطق فراهم آورد. این امر می‌تواند از طریق توسعه صنایع غیرکشاورزی مانند گردشگری پایدار، صنایع دستی، یا تولید محصولات کشاورزی با مصرف کمتر آب، ممکن باشد.

مشارکت و مشاوره با جوامع محلی:
برای موفقیت در پیاده‌سازی مدل‌های معیشت جایگزین، لازم است که جامعه محلی در فرآیند تصمیم‌گیری‌ها مشارکت فعال داشته باشد. ارائه آموزش‌های مهارتی، مشاوره‌های اقتصادی، و مشاغل جدید می‌تواند تأثیر زیادی در بهبود معیشت مردم داشته باشد.

حفظ محیط زیست و منابع طبیعی:
استقرار معیشت جایگزین باید با حفظ منابع طبیعی و محیط زیست منطقه سازگار باشد. برای مثال، معرفی کشاورزی پایدار، روش‌های نوین آبیاری، و ترویج کشت گیاهان مقاوم به کم‌آبی می‌تواند کمک شایانی به حفظ منابع آبی کند.

ایجاد زیرساخت‌های لازم:
برای استقرار معیشت جایگزین، نیاز به زیرساخت‌های مناسب داریم؛ از جمله تأمین منابع آب پایدار، تأسیس کارگاه‌های صنعتی، گسترش زیرساخت‌های حمل و نقل، و ایجاد دسترسی به بازارهای جدید.

توسعه گردشگری و جذب سرمایه‌گذار‌ بخش خصوصی و عمومی:
با توجه به موقعیت جغرافیایی و چشم‌اندازهای طبیعی منطقه، توسعه گردشگری پایدار می‌تواند به عنوان یک گزینه جایگزین برای کشاورزی مطرح شود. اما این امر نیازمند سرمایه‌گذاری در ایجاد زیرساخت‌های گردشگری، آموزش نیروهای انسانی و حفاظت از محیط زیست است.

حمایت از صنایع تبدیلی:
ایجاد صنایع تبدیلی مرتبط با محصولات کشاورزی (مانند بسته‌بندی و فرآوری محصولات) می‌تواند باعث افزایش درآمد کشاورزان و کاهش هدررفت محصولات شود.

مقابله با مهاجرت و تخلیه روستاها:
بسیاری از افراد به دلیل کمبود منابع درآمدی و خشکی دریاچه ارومیه، به شهرها مهاجرت کرده‌اند. ایجاد شغل‌های جدید و حمایت از کسب و کارهای محلی می‌تواند مانع از تخلیه بیشتر این روستاها شود.

در نهایت، توجه به شرایط خاص هر منطقه، مشارکت مردم در طراحی و اجرای برنامه‌ها و پیگیری مداوم سیاست‌ها و پروژه‌ها برای دستیابی به معیشت جایگزین از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.