معرفی کتاب؛

به گزارش خبرنگار شبکه خبری آب ایران، کتاب «حکمرانی داده و هوش مصنوعی در بهبود کنترل کیفیت آب» به‌تازگی توسط نشر چاپار و به همت شرکت بهره‌برداری، تولید و انتقال آب جنوب شرق خوزستان منتشر شده است. این اثر علمی و کاربردی در ۶ فصل به قلم دکتر منصور کوهی رستمی و دکتر سیدمحمد اشرفی، اعضای هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز، مهندس فاطمه قاسمی و مهندس حسین حقانی تألیف شده است.

این کتاب با تأکید بر اهمیت بنیادین کیفیت آب در سلامت عمومی، امنیت اجتماعی و پایداری محیط‌زیست، به بررسی چالش‌های نوین حوزه تصفیه و کنترل کیفیت آب در شرایطی مانند افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی، فرسودگی زیرساخت‌ها و رشد تقاضا می‌پردازد. نویسندگان با رویکردی تحلیلی نشان می‌دهند که روش‌های سنتی مبتنی بر تجربه فردی و تنظیمات دستی، دیگر پاسخ‌گوی پیچیدگی و سرعت مورد نیاز مدیریت سامانه‌های تصفیه آب نیستند و جای خود را به رویکردهای نوین مبتنی بر حکمرانی داده و هوش مصنوعی داده‌اند.

در این اثر، حکمرانی داده به‌عنوان زیربنای تصمیم‌سازی مبتنی بر شواهد معرفی می‌شود؛ رویکردی که با ایجاد استانداردها، شفافیت، یکپارچگی و قابلیت ردیابی داده‌ها، امکان تحلیل دقیق و قابل اعتماد را فراهم کرده و داده را به سرمایه‌ای برای یادگیری ماشینی و مدل‌سازی پیشرفته تبدیل می‌کند. در ادامه، نقش هوش مصنوعی و به‌ویژه مدل‌های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، از جمله شبکه‌های عصبی بازگشتی و مدل LSTM، در تحلیل پویایی‌ها و الگوهای غیرخطی کیفیت آب تشریح می‌شود.

ساختار کتاب به‌صورت مرحله‌به‌مرحله طراحی شده است. پس از تبیین چالش‌های جمع‌آوری، پاک‌سازی، یکپارچه‌سازی و تفسیر داده‌ها و نقش حکمرانی داده در حل آن‌ها، یک مدل مفهومی تلفیقی ارائه می‌شود که نشان می‌دهد چگونه داده‌های معتبر می‌توانند اجزای مختلف هوش مصنوعی را تغذیه کرده و به تصمیم‌سازی بهینه منجر شوند.

همچنین در فصل‌های پایانی کتاب، داده‌های واقعی تصفیه‌خانه کوت امیر معرفی شده و با معرفی فرآیند آماده‌سازی داده‌ها، چالش‌ جمع‌آوری، پاک‌سازی، یکپارچه‌سازی و تفسیر داده‌ها و نقش حکمرانی داده در حل آن‌ها، یک مدل مفهومی تلفیقی ارائه می‌شود که نشان می‌دهد چگونه داده‌های معتبر می‌توانند اجزای مختلف هوش مصنوعی را تغذیه کرده و به تصمیم‌سازی بهینه منجر شوند.

در فصل پایانی، محصول نهایی پژوهش معرفی می‌شود: «نرم‌افزار هوشمند کنترل کیفیت آب». این نرم‌افزار با بهره‌گیری از هسته یادگیری ماشین، داشبوردهای تحلیلی، سامانه ثبت و گزارش‌گیری داده‌ها و قابلیت پایش لحظه‌ای، قادر است دوز بهینه مواد شیمیایی، هشدارها و توصیه‌های عملیاتی را به‌صورت هوشمند در اختیار بهره‌برداران قرار دهد.

گفتنی است کتاب «حکمرانی داده و هوش مصنوعی در بهبود کنترل کیفیت آب» منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، مدیران و متخصصان صنعت آب است که به‌دنبال ارتقای بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و تضمین پایدار کیفیت آب با تکیه بر داده و فناوری‌های نوین هستند.