ورود حجم بی‌سابقه رسوبات به سد دز در پی سیلاب شدید ناشی از بارش‌های متأثر از ال‌نینو

به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی سازمان آب و برق خوزستان، سیلاب ۱۶ آبان‌ماه سال جاری که در پی فعالیت سامانه بارشی متأثر از شرایط ال‌نینو در حوضه آبریز سد دز رخ داد، حجم کم‌سابقه‌ای از رسوبات را همراه با جریان‌های سیلابی وارد مخزن این سد کرد. این رخداد علاوه بر افزایش شدید کدورت آب مخزن، موجب بروز محدودیت‌هایی در عملکرد واحدهای نیروگاهی سد و کاهش ظرفیت تخلیه آب به پایین‌دست شد.

شدت بالای جریان‌های سیلابی و وقوع بارش‌های سنگین در ابتدای فصل بارندگی، پس از یک دوره طولانی خشکی، زمینه تشدید فرسایش سطحی و انتقال مقادیر قابل‌توجهی از رسوبات حوضه آبریز به مخزن سد را فراهم کرده است.

حجم و غلظت بالای رسوبات ورودی، شرایط ویژه‌ای را در بهره‌برداری از تأسیسات نیروگاهی سد دز ایجاد کرده است؛ تأسیساتی که علاوه بر تولید انرژی برقابی، از مسیرهای اصلی انتقال آب مخزن و تأمین نیازهای پایین‌دست محسوب می‌شوند.

در پی بروز این شرایط، مدیرعامل، معاونان و تیم‌های فنی سازمان آب و برق خوزستان با حضور میدانی در سد دز، ضمن بررسی وضعیت مخزن، تأسیسات نیروگاهی و محدودیت‌های ایجادشده در تخلیه آب، راهکارهای فنی و عملیاتی برای بازیابی ظرفیت خروجی سد را بررسی و اجرا کردند.

تیم‌های تخصصی و عملیاتی سازمان نیز با اجرای اقدامات فنی ویژه، موفق به رفع بخشی از محدودیت‌های عملکردی واحدهای نیروگاهی شدند. پیش‌بینی می‌شود با تکمیل این اقدامات، ظرفیت انتقال آب از سد بهبود یابد و بخشی از محدودیت‌های کمی در تأمین آب پایین‌دست برطرف شود.

با این حال، به دلیل حجم بالای رسوبات واردشده به مخزن و استمرار آثار آن بر کیفیت آب، بهبود شرایط کیفی خروجی سد به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

از این رو، مدیریت هم‌زمان کمیت و کیفیت آب خروجی، با اولویت تأمین پایدار نیازهای پایین‌دست و حفظ ایمنی تأسیسات، در دستور کار سازمان آب و برق خوزستان قرار گرفته است.

این سیلاب از نظر شدت جریان در ایستگاه‌های بالادست و ورودی سد دز، در زمره بزرگ‌ترین سیلاب‌های ثبت‌شده در فصل پاییز قرار دارد. ویژگی متمایز این رخداد، هم‌زمانی شدت بالای سیلاب با شرایط ابتدای فصل بارندگی و انتقال گسترده رسوبات از سطح حوضه آبریز بوده است.

سازمان آب و برق خوزستان با استمرار پایش شرایط مخزن، کیفیت آب و عملکرد واحدهای نیروگاهی، اقدامات فنی لازم برای بازیابی کامل ظرفیت خروجی سد و کاهش آثار ناشی از ورود رسوبات را ادامه خواهد داد.