چهارشنبه, 22 مهر 1405
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی آب:
به گزارش خبرنگار شبکه خبری آب ایران، علی اصغر اعلم‌الهدی، رئیس مرکز توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی آب، در نشست تخصصی «آب و انرژی دریامحور با رویکرد توسعه پایدار، اقتصاد دریامحور و امنیت غذایی» با اشاره به سابقه فعالیت‌های پژوهشی کشور در حوزه نمک‌زدایی اظهار کرد: توسعه فناوری‌های بومی نمک‌زدایی و استحصال املاح و مواد معدنی با استفاده از منابع و تنوع انرژی، از محورهای مهم فعالیت‌های این حوزه است.
وی با اشاره به آثار تغییرات اقلیمی افزود: افزایش دما و تغییر الگوهای بارش می‌تواند مناطق مختلف کشور را با چالش‌هایی همچون وقوع سیلاب، اختلال در تأمین منابع آب و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی، به‌ویژه در بخش کشاورزی و امنیت غذایی، مواجه کند؛ ازاین‌رو، توسعه روش‌های متنوع تأمین آب و استفاده از ظرفیت منابع آب شور و دریا ضرورت دارد.
اعلم‌الهدی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ورود فناوری‌های راهبردی آب به اسناد بالادستی کشور بیان کرد: در سال ۱۳۹۲، تدوین سند فناوری‌های راهبردی آب با مشارکت بخش‌های مختلف آغاز شد و در ادامه، با پیگیری‌های صورت‌گرفته، بخشی از نتایج این اقدامات در قانون برنامه ششم توسعه مورد توجه قرار گرفت.
وی ادامه داد: در تدوین برنامه هفتم توسعه نیز موضوع فناوری‌های آب و نمک‌زدایی پیگیری شد و در این چارچوب، انتقال فناوری به جهاد دانشگاهی، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی مورد توجه قرار گرفت. همچنین فعال‌سازی کمیته نمک‌زدایی در انجمن تخصصی مرتبط، از دیگر اقدامات انجام‌شده در این زمینه است.
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی آب با اشاره به ظرفیت‌های اقتصاد دریامحور تصریح کرد: توسعه فعالیت‌های اقتصادی در مناطق ساحلی، به‌ویژه در جنوب کشور، مستلزم تأمین پایدار آب شرب و پاسخ‌گویی به نیازهای صنعت و کشاورزی است. فناوری‌های نوین نمک‌زدایی می‌توانند در این مسیر نقش‌آفرین باشند؛ به‌شرط آنکه کاهش هزینه تمام‌شده آب و ملاحظات زیست‌محیطی به‌طور هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند.
وی با تأکید بر ضرورت بررسی راهکارهای اقتصادی و زیست‌محیطی در توسعه نمک‌زدایی گفت: این حوزه با دو چالش مهم اقتصاد و محیط زیست مواجه است و برای توسعه پایدار آن باید راهکارهایی متناسب با شرایط کشور طراحی و اجرا شود.
اعلم‌الهدی همچنین با اشاره به امکان استفاده از منابع آب شور در بخش کشاورزی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های دریایی در تولید محصولات غذایی خاطرنشان کرد: بررسی روش‌های بهره‌گیری از آب دریا و آب‌های شور و توسعه فناوری‌های مرتبط، می‌تواند زمینه‌ساز استفاده مؤثرتر از این منابع و ایجاد فرصت‌های جدید اقتصادی باشد.
وی ابراز امیدواری کرد که برگزاری این نشست و تداوم گفت‌وگوهای تخصصی با مشارکت دانشگاه‌ها، انجمن‌های علمی، مراکز پژوهشی و فعالان بخش خصوصی، به شناسایی راهکارهای عملی برای توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی، کاهش هزینه‌های تأمین آب و تقویت پیوند میان آب، انرژی، اقتصاد دریامحور و امنیت غذایی منجر شود.
توسعه نمک‌زدایی باید فراتر از تولید آب شیرین و با نگاه اقتصادی و زیست‌محیطی دنبال شود
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی آب با اشاره به ظرفیت‌های ماده ۶۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت اظهار کرد: برای اجرای مؤثر این قانون، ابتدا باید مشخص شود چه میزان از توسعه صنعتی کشور در مناطق ساحلی انجام خواهد شد و صنایع در افق پیش‌رو چه میزان آب نیاز خواهند داشت.
وی افزود: انتقال صنایع به جنوب کشور و تأمین آب مورد نیاز آنها، در مقایسه با استقرار صنایع در فلات مرکزی، می‌تواند در مدیریت چالش‌های آبی مؤثر باشد؛ با این حال، انتقال صنایع و منابع آب با ملاحظات اقتصادی و اجتماعی متعددی همراه است که باید در برنامه‌ریزی‌ها مورد توجه قرار گیرد.
اعلم‌الهدی با اشاره به ضرورت همکاری جمعی برای تحقق اهداف قانون برنامه هفتم ادامه داد: یکی از محورهای مهم در این زمینه، بررسی نیازهای صنایع و تدوین برنامه‌ای واقع‌بینانه برای تأمین آب آنهاست؛ موضوعی که در کنار ملاحظات اقتصادی، باید با رویکرد حفاظت از محیط زیست دنبال شود.
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی آب با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به فناوری‌های نمک‌زدایی تصریح کرد: در رویکردهای نوین پژوهشی، نمک‌زدایی صرفاً به تولید آب شیرین محدود نیست، بلکه دریا می‌تواند بستری برای توسعه مجموعه‌ای از فناوری‌ها در حوزه انرژی، استفاده از غشاهای متنوع، استحصال مواد معدنی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های زیستی باشد.
وی با اشاره به پژوهش‌های بین‌المللی در این حوزه گفت: استفاده ترکیبی از غشاها، بازیابی مواد ارزشمند از شورابه حاصل از نمک‌زدایی و استحصال فلزات، از جمله زمینه‌های تحقیقاتی است که می‌تواند بهره‌وری این فرایندها را افزایش دهد؛ هرچند بخشی از این فناوری‌ها همچنان در مرحله پژوهش و توسعه قرار دارند.
اعلم‌الهدی همچنین با اشاره به ظرفیت آب همراه با نفت اظهار کرد: یکی از موضوعات کمتر مورد توجه در مدیریت منابع آب کشور، میزان آب تولیدشده همراه با استخراج نفت و نحوه مدیریت و بهره‌برداری از آن است. لازم است اطلاعات دقیق‌تری درباره حجم این آب، نحوه مصرف و امکان بازیابی آن در دسترس باشد تا بتوان ظرفیت‌های موجود را در ارزیابی منابع آب کشور لحاظ کرد.
وی با بیان اینکه فناوری‌های نمک‌زدایی می‌توانند در پیوند با کشاورزی و امنیت غذایی نیز مورد بررسی قرار گیرند، افزود: پژوهش‌های جدید بر ارتباط میان نمک‌زدایی، تاب‌آوری بخش کشاورزی، تغییرات اقلیمی و امنیت غذایی تأکید دارند و بهره‌گیری از این رویکردها می‌تواند به توسعه راهکارهای متناسب با شرایط کشور کمک کند.
رئیس مرکز توسعه فناوری‌های نمک‌زدایی آب در ادامه، تقویت همکاری‌های میان دانشگاهی را از الزامات پیشرفت این حوزه دانست و گفت: شکل‌گیری هسته‌ها و کمیته‌های تخصصی نمک‌زدایی و برگزاری نشست‌های علمی مشترک، زمینه مناسبی برای تبادل دانش و هم‌افزایی ظرفیت دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و بخش اجرایی فراهم کرده است.
ادامه