رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی:

به گزارش خبرنگار شبکه خبری آب ایران، زهره قائمی، رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، در نشست تخصصی «توسعه آب و انرژی در پساجنگ» که به میزبانی پژوهشگاه نیرو برگزار شد، به تبیین ابعاد دستیابی به امنیت پایدار آب پرداخت و اظهار داشت: امنیت آبی مقوله‌ای تک‌بعدی نیست و هرگز از طریق اتکا به یک ابزار منفرد حاصل نمی‌شود، بلکه تحقق امنیت آبی در آینده، پیوندی ناگسستنی با تنوع‌بخشی به منابع، ارتقای بهره‌وری، استفاده از فناوری و تقویت تاب‌آوری دارد.

وی در ادامه با اشاره به مؤلفه‌های اصلی این رویکرد تصریح کرد: برای دستیابی به امنیت آبی پایدار، باید هم‌زمان به چهار رکن کلیدی شامل زیرساخت و تاب‌آوری، مدیریت تقاضا، بازچرخانی و بهره‌گیری از منابع نامتعارف و همچنین به‌کارگیری فناوری‌های آب‌های جوی توجه ویژه داشت و از ظرفیت‌های فناورانه به عنوان مکمل ساختارهای موجود بهره‌برداری کرد.

تغییر نگاه به باروری ابرها؛ تبدیل ظرفیت صرفاً عملیاتی به ظرفیت راهبردی ملی

رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی با تأکید بر ضرورت تحول در رویکردهای پیشین پیرامون مداخلات جوی، خاطرنشان ساخت: در دوران پساجنگ، باید نگاه خود را به حوزه باروری ابرها ارتقا دهیم و این بخش را از یک ظرفیت صرفاً عملیاتی، به یک ظرفیت راهبردی در مدیریت منابع آب کشور تبدیل کنیم. تحقق این تغییر نگاه بنیادین، مستلزم آن است که توسعه این حوزه بر پایه یک برنامه ملی، نقشه راه مشخص و سرمایه‌گذاری متناسب با اهداف پیگیری شود.

وی با ترسیم افق تحول در این بخش افزود: ما در گذشته صرفاً با نگاه عملیاتی به این حوزه نگریسته‌ایم، اما در رویکرد جدید نیازمند تدوین و پیاده‌سازی برنامه‌ای ملی و بلندمدت هستیم تا افق تحول کشور به سمت ایجاد زنجیره کامل فناوری و ظرفیت‌سازی ملی هدایت شود و از این طریق، ضمن تقویت سبد منابع آب کشور، به کاهش ریسک آبی دست یابیم، نه اینکه به دنبال جایگزینی منابع متعارف باشیم.

تبدیل تهدید به فرصت و بازسازی هوشمند زیرساخت‌های فنی

قائمی با اشاره به ضرورت استفاده حداکثری از فرصت‌های دوره پساجنگ برای توسعه زیرساخت‌ها بیان کرد: دوره جنگ و بحران‌ها، آسیب‌پذیری بخشی از زیرساخت‌ها را آشکار کرد و دوره پساجنگ باید مبنایی برای بازسازی هوشمند این ساختارها و تبدیل تهدیدها به فرصت ارتقای توان فنی کشور باشد.

وی به تشریح محورهای توسعه فنی سازمان پرداخت و گفت: در این راستا شش محور اساسی شامل ارتقای ظرفیت عملیاتی ناوگان و عملیات، توسعه ظرفیت‌های نوین در حوزه پهپاد و تجهیزات، تقویت زیرساخت‌های مشاهده نظیر سامانه‌های راداری و پایش، نوسازی و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های سازمان، تقویت زنجیره فناوری در بخش آزمایشگاه و مواد و همچنین افزایش توان تصمیم‌سازی از طریق مدل‌سازی و داده‌ها به عنوان ارکان نوسازی و جهش توان فنی تعریف شده‌اند.

هم‌افزایی دولت، مجلس، دانشگاه و صنعت؛ پشتوانه ملی تحول در فناوری‌های جوی

معاون سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، دستیابی به اهداف کلان این بخش را نیازمند یک پشتوانه و عزم ملی دانست و تأکید کرد: توسعه این حوزه مأموریتی نیست که تنها بر عهده یک سازمان باشد، بلکه مستلزم یک تقسیم کار ملی میان تمامی ارکان مؤثر است؛ حمایت‌ها باید هدفمند، علمی، شفاف و کاملاً مبتنی بر نقشه راه و شاخص‌های عملکرد تعریف شوند.

وی با تفکیک نقش هر یک از بخش‌ها یادآور شد: دولت با ایجاد هماهنگی بین‌دستگاهی، تأمین مالی، تسهیل اجرا و حمایت از برنامه ملی؛ مجلس شورای اسلامی با پشتیبانی‌های قانونی، تأمین منابع مالی پایدار و اعمال حمایت‌های چارچوب‌مند؛ و دانشگاه‌ها و مراکز صنعتی از طریق توسعه فناوری، نقش‌آفرینی شرکت‌های دانش‌بنیان و تبدیل دانش به محصول کاربردی، اضلاع اصلی این تحول را تشکیل می‌دهند.

چهار گام بنیادین برای جهش فناورانه و چشم‌انداز آینده

قائمی با تشریح مدل حرکتی برای دستیابی به تحول پایدار اظهار داشت: برای تحقق جهش فناورانه چهار گام مشخص طراحی شده است که شامل اتخاذ «نگاه جدید» به باروری ابرها به عنوان ابزار مؤثر، مکمل و فناورانه در سبد منابع آب، «بهسازی» و ارتقای توان سخت‌افزاری، فنی و عملیاتی سازمان، تدوین «نقشه راه» با تعیین دقیق افق‌ها، اولویت‌ها، زمان‌بندی و نیازهای سرمایه‌گذاری و در نهایت جلب «حمایت ملی» از طریق هم‌افزایی دولت، مجلس، دانشگاه و صنعت در قالب یک چارچوب مشخص است.

وی در جمع‌بندی سخنان خود در نشست تخصصی توسعه آب و انرژی در پساجنگ خاطرنشان ساخت: دوره پساجنگ صرفاً زمان بازسازی آنچه از دست رفته است نیست، بلکه دقیقاً زمان ساختن آن چیزی است که کشور برای پایداری و تاب‌آوری در آینده به آن نیاز دارد و فناوری‌های نوین آب‌های جوی به عنوان بخشی از این منظومه، بسترساز تقویت توان ملی و تضمین امنیت پایدار منابع زیستی کشور خواهد بود.