مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه:

به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی بهرام درویشی در نشست با اعضای شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی استان کرمانشاه، ضمن قدردانی از رویکرد کارشناسی و مسئله‌محور شورای نظارتی و سازمان بازرسی استان، اظهار کرد: طی یک سال گذشته شاهد رویکردی سازنده، مبتنی بر اعتمادسازی و کارشناسی از سوی شورای نظارتی استان بوده‌ایم که هدف آن حل مسائل و مشکلات دستگاه‌ها، به‌ویژه مجموعه‌های وزارت نیرو در استان، بوده است.

وی افزود: بخش قابل توجهی از مسائل و موضوعاتی که در حوزه آب استان با آن مواجه هستیم، نیازمند بررسی‌های دقیق کارشناسی و همراهی دستگاه‌های نظارتی است و خوشبختانه این نگاه در مجموعه شورای نظارتی استان وجود دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه با بیان اینکه مدیریت منابع آب باید مقدم بر اجرای پروژه‌های عمرانی باشد، عنوان کرد: استان کرمانشاه با حدود ۲۵ هزار کیلومتر مربع وسعت، نزدیک به یک میلیون هکتار اراضی مستعد کشاورزی و اقتصادی که بیش از ۷۰ درصد آن به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به کشاورزی وابسته است، با شرایط ویژه‌ای در حوزه منابع آب مواجه است.

درویشی ادامه داد: افزایش جمعیت، مهاجرت‌پذیری به‌ویژه در حوزه کشاورزی، خشکسالی‌های متوالی، برداشت‌های مازاد و حفر چاه‌های غیرمجاز، مدیریت منابع آب را با دشواری‌های جدی مواجه کرده است و در شرایط کنونی، تأمین آب شرب به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حاکمیت در استان تبدیل شده است.

وی با اشاره به کسری مخزن منابع آب زیرزمینی استان گفت: در ابتدای سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب کسری مخزن در منابع آب زیرزمینی استان داشتیم. همچنین حدود چهار هزار حلقه چاه غیرمجاز شناسایی شده و نزدیک به ۱۲ هزار پروانه بهره‌برداری در استان وجود دارد که در کنار آن، اضافه‌برداشت‌ها نیز یکی از چالش‌های جدی منابع آب به شمار می‌رود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه با انتقاد از نگاه صرفاً اقتصادی به منابع آب، خاطرنشان کرد: متأسفانه در برخی موارد، افزایش برداشت از منابع آب به‌عنوان افزایش ظرفیت تولید تلقی می‌شود، در حالی که آب یک منبع محدود و حیاتی است و توسعه کشاورزی نباید به قیمت تخلیه منابع آب زیرزمینی انجام شود.

درویشی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای صیانت از سفره‌های آب زیرزمینی استان گفت: در کمتر از دو ماه، یک هزار و ۴۳۸ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شد که این چاه‌ها در مجموع حدود ۵۰ میلیون مترمکعب آب برداشت می‌کردند و با انسداد آنها، این میزان آب به آبخوان بازگشت.

وی افزود: همچنین با اصلاح و تعدیل پروانه‌های بهره‌برداری، حدود ۱۰ میلیون مترمکعب دیگر از برداشت‌های غیرضروری کاهش یافت و در مجموع، حدود ۶۰ میلیون مترمکعب آب به سفره‌های زیرزمینی بازگردانده شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه این اقدام را در مقایسه با کسری مخزن استان، قابل توجه دانست و گفت: در برنامه هفتم توسعه مقرر شده است که در استان کرمانشاه حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب از منابع آب زیرزمینی به آبخوان بازگردانده شود و اقدام انجام‌شده در مدت کوتاه، بخش قابل توجهی از این هدف را محقق کرده است.

درویشی با اشاره به آثار مثبت اجرای طرح‌های صیانت از منابع آب، اظهار کرد: احیای تالاب‌ها و سراب‌های استان از جمله نتایج این اقدامات است و امروز پس از حدود ۲۰ سال، تالاب هشیلان، سراب یاوری و سراب نیلوفر همچنان زنده هستند.

وی با بیان اینکه بارندگی‌های اخیر نقش تعیین‌کننده‌ای در احیای منابع آبی استان نداشته است، افزود: بارندگی‌ها از نظر زمان وقوع، پراکنش و استمرار، شرایط مناسبی نداشتند و بخش عمده‌ای از بارش‌ها در شمال‌غرب استان متمرکز بود و از دسترس برخی حوزه‌های آبریز خارج شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه ادامه داد: در شرق استان نیز بارندگی‌ها به اندازه‌ای نبود که شرایط مناسبی برای تغذیه برخی منابع و مخازن ایجاد کند و سدهای گاوشان و سلیمانشاه که از منابع مهم تأمین آب شرب استان هستند، واکنش مناسبی نسبت به بارش‌ها نداشتند.

درویشی با اشاره به تخلفات صورت‌گرفته در حریم تالاب‌ها و سراب‌های استان گفت: در تالاب هشیلان، حتی لایه‌های اسفنجی تشکیل‌دهنده تالاب توسط برخی کشاورزان شکافته و زهکشی شده بود تا آب تالاب تخلیه و برای کشت‌های غیرمجاز مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: در همین راستا، ۲۵۰ حلقه چاه غیرمجاز در حریم تالاب هشیلان مسدود شد. همچنین ۶۷ حلقه چاه غیرمجاز در حریم سراب یاوری و تعدادی چاه تأثیرگذار در حریم سراب نیلوفر مسدود شده است و اقدامات حفاظتی همچنان ادامه دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه با اشاره به دشواری‌های اجرای طرح‌های انسداد چاه‌های غیرمجاز گفت: اجرای این اقدامات با فشارهای سیاسی و اقتصادی، تهدید، ارعاب و حتی برخی مقاومت‌ها مواجه است، اما حفاظت از منابع آب و منافع عمومی قابل اغماض نیست.

درویشی با اشاره به تأثیر اقدامات انجام‌شده در دشت میان‌دربند بر تأمین آب شرب کرمانشاه گفت: یکی از خروجی‌های مهم انسداد چاه‌های غیرمجاز، افزایش سطح آبخوان و کمک به تأمین آب شرب کرمانشاه بوده است.

وی با اشاره به وضعیت ذخیره سد گاوشان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۲۴۸ میلیون مترمکعب آب در سد گاوشان ذخیره شده که حدود ۷۰ میلیون مترمکعب آن حجم مرده سد است و کاهش بیشتر ذخیره مخزن، علاوه بر محدودیت کمی، می‌تواند کیفیت آب را نیز تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی به دنبال داشته باشد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه افزود: با هماهنگی انجام‌شده، بخشی از نیاز آب شرب سال‌های آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ و ۱۴۰۵-۱۴۰۶ از منابع چاه‌ها تأمین شد تا فشار کمتری بر سد گاوشان وارد شود و این اقدام، بخشی از یک برنامه چندلایه برای مدیریت منابع آب استان بود.

درویشی همچنین با اشاره به نقش شورای هماهنگی دستگاه‌های نظارتی استان در رفع موانع پروژه‌های عمرانی گفت: سد کبوترخان سال‌ها درگیر مسائل حقوقی و قراردادی بود، اما با ورود و مداخله شورای نظارتی، آبگیری آن انجام شد و اکنون امکان تأمین آب کشاورزان فراهم شده است.

وی افزود: همچنین مجوز ماده ۲۳ آبرسانی به کنگاور اخذ شده و مراحل اجرایی آن در حال انجام است. در پروژه شرفشاه نیز آبگیری و سرریز سد انجام شده و مشکل جاده جایگزین که سال‌ها به دلیل اختلافات و موانع داخلی متوقف مانده بود، با ورود شورای نظارتی در مسیر حل قرار گرفت.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه با اشاره به پروژه جاده سومار نیز گفت: این پروژه نیز با پیگیری‌های انجام‌شده در حال پیشرفت است و یک لاین آن آسفالت شده و عملیات اجرای لاین دیگر نیز در حال انجام است.

درویشی در بخش دیگری از سخنان خود به اعتبارات طرح‌های عمرانی شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه اشاره کرد و گفت: در سفر دولت، حدود ۲ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح‌های شرکت طی دو سال پیش‌بینی شد که از این میزان، حدود یک هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان تخصیص یافت و علاوه بر آن، بخشی از اعتبارات مازاد نیز جذب شد.

وی ادامه داد: موجودی اعتبارات شرکت در حال حاضر کمتر از ۱۲۰ میلیارد تومان است که عمده آن به دلیل برخی مسائل قراردادی و حقوقی و تأخیر در تعیین تکلیف مطالبات پیمانکاران باقی مانده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه با اشاره به تجربه بیش از سه دهه فعالیت خود در وزارت نیرو تأکید کرد: در مدیریت منابع آب، هزینه‌کرد به‌موقع و حتی پذیرش برخی هزینه‌های اضافی امروز، بسیار بهتر از آن است که به بهانه صرفه‌جویی، تصمیم‌گیری را به تأخیر بیندازیم و در آینده با هزینه‌های بسیار سنگین‌تر اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی مواجه شویم.

درویشی در پایان خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع آب زیرزمینی، صیانت از حریم و بستر رودخانه‌ها، احیای تالاب‌ها و سراب‌ها و تأمین پایدار آب شرب، موضوعاتی نیستند که بتوان آنها را به آینده موکول کرد و تداوم این مسیر نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها، حمایت مجموعه‌های نظارتی و تصمیم‌گیری مبتنی بر واقعیت‌های منابع آب استان است.