چهارشنبه, 27 خرداد 1405
به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقهای گلستان، منابع آب استان گلستان در سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، کاهش و نوسانات بارندگی، افزایش تقاضا و فشار بر منابع آب زیرزمینی و سطحی قرار گرفته است. در چنین شرایطی، حفاظت از منابع آب، مدیریت بهرهبرداری و اجرای برنامههای سازگاری با کمآبی به یکی از مهمترین مأموریتهای شرکت آب منطقهای گلستان تبدیل شده است. برای بررسی آخرین وضعیت منابع آبی استان، چالشهای پیشرو و اقدامات انجامشده در حوزه حفاظت و بهرهبرداری، با حسین حاجیحسینی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای گلستان به گفتوگو نشستیم.
مهمترین وضعیت و چالش منابع آب استان در سال جاری چیست؟
بهطور کلی، یکی از مهمترین چالشهای منابع آب استان، بیشتر بودن میزان مصرف آب از آب قابل برنامهریزی در منابع آب زیرزمینی و سطحی است. این موضوع بهویژه در بخش کشاورزی نمود بیشتری دارد و میزان مصرف در این بخش حدود ۲۵ درصد بیش از ظرفیت قابل برنامهریزی منابع آب استان است.
وضعیت سدهای استان را چگونه ارزیابی میکنید؟
سدهای استان پس از بارشهای مناسب فروردینماه سال جاری در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار دارند؛ بهگونهای که در حال حاضر حجم پرشدگی سدهای استان حدود ۴۵ درصد است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۸ درصد بوده است.
مهمترین دغدغه بخش حفاظت و بهرهبرداری در شرایط فعلی چیست؟
بیشبرداشت از چاههای مجاز، بهرهبرداری از چاههای غیرمجاز، بهویژه برای کشت شالی، و همچنین حجم بالای درخواستهای تخصیص آب در شرایط محدودیت منابع آبی، از مهمترین دغدغههای این حوزه محسوب میشود.
برنامه شرکت آب منطقهای برای تعادلبخشی و احیای آبخوانهای استان چیست؟
براساس برنامه سازگاری با کمآبی استان که در سال ۱۴۰۰ ابلاغ شده است، تکالیفی برای دستگاههای مختلف از جمله شرکت آب منطقهای، شرکت آب و فاضلاب، سازمان جهاد کشاورزی، ادارهکل صنعت، معدن و تجارت و ادارهکل منابع طبیعی تعریف شده است. اقدامات شرکت آب منطقهای در برخی محورها متناسب با برنامه ابلاغی و در برخی بخشها جلوتر از اهداف تعیینشده بوده است.
در زمینه نصب کنتور هوشمند و مدیریت مصرف چه اقداماتی صورت گرفته است؟
تاکنون بیش از ۵ هزار کنتور هوشمند بر روی چاههایی که قابلیت نصب کنتور را دارند نصب شده و حدود ۴ هزار حلقه چاه دیگر نیز در برنامه نصب قرار دارد. با توجه به هزینه بالای نصب کنتور برای بهرهبرداران، این طرح نیازمند حمایتهای مالی و تسهیلات بانکی است. در همین راستا، اخیراً تفاهمنامهای با یکی از شرکتهای کنتورساز منعقد شده تا تسهیلات لازم برای تأمین کنتور در اختیار متقاضیان قرار گیرد.
نقش و اهمیت مشارکت مردم و بهرهبرداران در حفاظت و پایداری منابع آب استان چیست؟
امروزه مدیریت منابع آب تنها یک موضوع فنی و مهندسی نیست، بلکه فرآیندی اجتماعی، اقتصادی و مشارکتی است که موفقیت آن در گرو همراهی و مشارکت فعال ذینفعان و بهرهبرداران است. تجربیات ملی و بینالمللی نشان داده است که هیچ برنامهای برای احیای آبخوانها، کاهش برداشت از منابع زیرزمینی و مدیریت مصرف آب بدون مشارکت واقعی مردم به موفقیت پایدار نخواهد رسید.
در استان گلستان نیز توسعه تشکلهای بهرهبرداری، برگزاری نشستهای تخصصی با کشاورزان، اجرای برنامههای آموزشی و ترویجی و جلب مشارکت ذینفعان در برنامههای حفاظت از منابع آب، موجب افزایش مسئولیتپذیری اجتماعی و ارتقای فرهنگ مصرف بهینه آب شده است.
درخصوص بهرهوری از منابع آب، چه برنامههایی برای افزایش بهرهوری مصرف آب در استان در دست اجرا قرار دارد؟
افزایش بهرهوری مصرف آب یکی از مهمترین رویکردهای مدیریت منابع آب در استان است. توسعه سامانههای نوین آبیاری، نصب کنتورهای هوشمند، مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی، اجرای طرحهای تعادلبخشی آبخوانها، آموزش بهرهبرداران و ترویج الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی از مهمترین برنامههای استان برای افزایش بهرهوری مصرف آب به شمار میرود.
چشمانداز مدیریت منابع آب استان را در سالهای آینده چگونه ارزیابی میکنید؟
با وجود چالشهایی نظیر تغییرات اقلیمی، خشکسالیهای متوالی و افزایش تقاضا، در صورت تداوم برنامههای سازگاری با کمآبی، ارتقای بهرهوری، حفاظت از منابع آب و تقویت مشارکت مردمی، میتوان به پایداری بیشتر منابع آب استان امیدوار بود. دستیابی به حکمرانی مطلوب آب، حفاظت از آبخوانها و ایجاد تعادل میان منابع و مصارف از مهمترین اهداف پیشروی مدیریت منابع آب استان است.
ادامه