
به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقهای گلستان، عبدالرضا کابلی اظهار کرد: دفتر مطالعات شرکت آب منطقهای گلستان در سه بخش اصلی شامل مطالعات آبهای زیرزمینی، آبهای سطحی و بیلان منابع آب فعالیت میکند و دادههای تولید شده در این حوزهها، پایه اصلی برنامهریزی برای مدیریت منابع آب استان به شمار میرود.
وی با اشاره به پایش منابع آب زیرزمینی افزود: وضعیت چاهها، چشمهها و قنوات استان بهصورت مستمر بررسی میشود و در حال حاضر ماهانه حدود ۲۶۷ حلقه چاه مشاهدهای و پیزومتری اندازهگیری میشود. بر اساس تغییرات سطح آب این چاهها، وضعیت آبخوانها و میزان تغییرات ذخایر زیرزمینی مورد ارزیابی قرار میگیرد.
مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای گلستان ادامه داد: پایش منابع آب زیرزمینی تنها به بررسی کمیت محدود نیست و کیفیت منابع نیز بهصورت منظم رصد میشود. در این زمینه حدود ۲۶۵ منبع شامل چاه، چشمه و قنات در شبکه پایش کیفی قرار دارند و نمونهبرداری از آنها سالانه دو بار، در پایان فصل مرطوب در اردیبهشتماه و پایان فصل خشک در آبانماه انجام میشود.
کابلی با تأکید بر اهمیت دادههای بلندمدت در تحلیل وضعیت منابع آب گفت: پایش منابع آبی در بازههای زمانی طولانی معنا پیدا میکند، زیرا امکان بررسی روندهای ناشی از برداشتها، تغییرات اقلیمی و سایر عوامل مؤثر را فراهم میکند. در برخی منابع آبی استان، دادههای ثبتشده به چند دهه قبل بازمیگردد و همین موضوع امکان تحلیل دقیق روندهای بلندمدت را فراهم کرده است.
وی درباره پایش آبهای سطحی نیز اظهار کرد: در این بخش شبکه گستردهای از ایستگاههای اندازهگیری در استان فعال است که شامل ۲۵ ایستگاه بارانسنجی، ۲۶ ایستگاه تبخیرسنجی، ۶۲ ایستگاه هیدرومتری و چهار ایستگاه پایش کیفی پهنههای آبی میشود.
مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای گلستان افزود: در ایستگاههای هیدرومتری علاوه بر اندازهگیری دبی رودخانهها، پارامترهایی مانند کیفیت آب و میزان رسوب نیز پایش میشود. در شرایط عادی اطلاعات رودخانهها بهصورت روزانه ثبت میشود، اما در زمان وقوع سیلابها فاصله زمانی اندازهگیریها به چند ساعت کاهش مییابد تا امکان پایش دقیقتر شرایط فراهم شود.
کابلی با بیان اینکه دادههای جمعآوریشده در بانک اطلاعاتی منابع آب کشور ثبت میشود، گفت: این اطلاعات پس از کنترل و صحتسنجی در سامانه استاندارد وزارت نیرو ذخیره میشود و علاوه بر استفاده در برنامهریزیهای مدیریتی، در اختیار مراکز علمی، دانشگاهها و پژوهشگران نیز قرار میگیرد.
وی یکی از مهمترین وظایف دفتر مطالعات را تهیه و بهنگامسازی بیلان منابع آب دانست و تصریح کرد: بیلان آب مهمترین سند مدیریتی در حوزه منابع آب است، زیرا میزان منابع و مصارف آب را مشخص میکند و مبنای تصمیمگیری برای تخصیصهای جدید، توسعه بهرهبرداری یا اعمال محدودیتها قرار میگیرد.
مدیر مطالعات شرکت آب منطقهای گلستان افزود: در فرآیند تهیه بیلان، تمامی مصارف آب شامل چاهها، قنوات، چشمهها، انهار، سردهنهها، سدها و آببندانها به تفکیک مصارف کشاورزی، شرب و صنعت بررسی میشود و میزان برداشت واقعی از منابع آب، صرفنظر از میزان مجوزهای صادر شده، محاسبه میشود.
کابلی در پایان با اشاره به تغییر شرایط منابع آبی استان در دهههای اخیر گفت: بر اساس آمارهای بلندمدت، مجموع پتانسیل منابع آب گلستان در گذشته حدود دو میلیارد و ۴۸۵ میلیون مترمکعب برآورد میشد که شامل حدود یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون مترمکعب منابع آب زیرزمینی و حدود یک میلیارد و ۲۳۵ میلیون مترمکعب منابع آب سطحی بود، اما با توجه به تغییرات اقلیمی، افزایش دما و تبخیر، این ظرفیت به حدود یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.