رئیس حوضه آبریز ارس، اترک و حوضه‌های شمالی در گفتگو با شبکه خبری آب ایران:

احمد قندهاری، رئیس حوضه آبریز ارس، اترک و حوضه‌های شمالی، در گفت‌وگو با خبرنگار شبکه خبری آب ایران، با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی درباره سامانه بارشی پیش‌رو اظهار کرد: با توجه به هشدارهایی که از پیش صادر شده بود، از امروز و فردا انتظار وقوع بارش‌های مؤثر در حوضه آبریز اترک و دیگر حوضه‌های شمالی کشور وجود دارد و برای این سامانه نیز هشدار نارنجی صادر شده است.

وی افزود: امیدواریم این پیش‌بینی‌ها محقق شود؛ زیرا به‌ویژه در بخش‌های شرقی این حوضه، شامل استان‌های گلستان و خراسان شمالی، طی سه سال گذشته خشکسالی‌های قابل توجهی رخ داده و در نتیجه، مخازن سدها و منابع آب زیرزمینی با افت محسوس مواجه شده‌اند.

قندهاری با بیان اینکه پیش‌بینی‌های هواشناسی همواره ممکن است با تغییراتی همراه باشد، گفت: با این حال انتظار می‌رود بخش قابل توجهی از بارش‌های پیش‌بینی‌شده محقق شود. همکاران ما نیز از چند روز گذشته تمهیدات لازم را اندیشیده‌اند، زیرا این سامانه برای یک بازه زمانی سه‌روزه پیش‌بینی شده و همچنان انتظار می‌رود بارش‌های مناسبی در مناطق تحت تأثیر رخ دهد.

آمادگی کامل استان‌ها برای مواجهه با بارش‌های سنگین

وی ادامه داد: بر اساس برآوردهای انجام‌شده، در برخی مناطق احتمال ثبت بارش تجمعی در حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلی‌متر طی ۲۴ ساعت وجود دارد، در حالی که پیک روزانه بارش حدود ۹۰ میلی‌متر برآورد شده است. از این‌رو، به استان‌ها اعلام شده است که آمادگی کامل برای مدیریت شرایط احتمالی را داشته باشند.

رئیس حوضه آبریز ارس، اترک و حوضه‌های شمالی با اشاره به تمهیدات انجام‌شده برای مدیریت شرایط احتمالی افزود: در ستاد و استان‌ها آمادگی کامل ایجاد شده است. این آمادگی به‌ویژه در استان‌های شرقی حوضه از جمله گلستان و خراسان شمالی تقویت شده و در نقاطی که احتمال وقوع سیلاب بیشتر است، نیروها در ایستگاه‌های مختلف مستقر شده‌اند.

وی افزود: از سوی ستاد نیز هماهنگی‌های لازم انجام شده و شماری از همکاران برای پشتیبانی و نظارت در استان‌های مختلف از جمله گلستان، مازندران، سمنان و خراسان شمالی مستقر شده‌اند. مجموعه همکاران ما در استان‌ها با حضور میدانی، برای مدیریت شرایط احتمالی آمادگی کامل دارند.

قندهاری با اشاره به وضعیت ذخایر سدهای منطقه اظهار کرد: در حال حاضر، سدهای استان گلستان به‌طور متوسط حدود ۱۲ درصد آبگیری دارند و تنها دو سد به حدود ۴۰ درصد ظرفیت خود رسیده‌اند. با این حال، با توجه به ظرفیت خالی موجود در مخازن، در حال حاضر نگرانی جدی از حیث امکان کنترل و مدیریت رواناب‌ها وجود ندارد و در صورت تحقق بارش‌های پیش‌بینی‌شده، امکان مدیریت شرایط فراهم است.

وی همچنین از استقرار تجهیزات و نیروهای عملیاتی در نقاط مختلف خبر داد و گفت: در استان‌ها، به‌ویژه در گلستان، ماشین‌آلاتی نظیر بیل مکانیکی در شهرستان‌های مختلف مستقر شده‌اند و نیروهای مدیریت منابع آب نیز از ستاد به مناطق مختلف اعزام شده‌اند تا در نقاط دارای احتمال بارش بیشتر، حضور مؤثر داشته باشند.

اعمال محدودیت‌های کشاورزی متناسب با شرایط آبی هر استان

رئیس حوضه آبریز ارس، اترک و حوضه‌های شمالی در ادامه با اشاره به برنامه‌های مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی گفت: با توجه به سناریوهای پیش‌بینی‌شده برای منابع آبی، از ابتدای سال آبی ابلاغیه‌های لازم به استان‌ها ارسال شده و محدودیت‌های کشت متناسب با شرایط هر استان تعیین شده است.

وی تصریح کرد: در این چارچوب، ممنوعیت کشت دوم برنج صرفاً در استان مازندران مصداق دارد. همچنین در استان گلستان، ممنوعیت متوجه کشت محصولات پرآب‌طلب است و در استان گیلان عملاً ممنوعیتی در این زمینه اعمال نشده است. این تصمیمات بر اساس شرایط منابع آب، وضعیت مخازن و اقتضائات محلی هر استان اتخاذ شده است.

قندهاری افزود: در هفته‌های اخیر، به‌ویژه از اواخر اسفندماه تاکنون، وضعیت آبی تا حدودی بهبود یافته و در این مدت رهاسازی‌های مناسبی برای بخش کشاورزی، به‌ویژه در استان‌های گلستان و مازندران، انجام شده است. همچنین تلاش می‌شود فرصت لازم برای آبگیری سدها در ماه‌های فروردین و اردیبهشت نیز فراهم شود.

وی با بیان اینکه بخش عمده‌ای از ظرفیت سدهای گلستان همچنان خالی است، گفت: در حال حاضر حدود ۹۰ درصد ظرفیت سدهای این استان خالی است. در خراسان شمالی نیز بزرگ‌ترین سد منطقه، یعنی سد شیرین‌دره که تأمین‌کننده اصلی آب شرب بجنورد است، حدود ۴۰ میلیون مترمکعب ظرفیت خالی دارد.

وی ادامه داد: بنابراین، حتی در صورت وقوع بارش‌های شدید نیز ظرفیت مناسبی برای ذخیره‌سازی آب در سدها وجود دارد و این موضوع می‌تواند هم به تأمین آب مورد نیاز بخش کشاورزی کمک کند و هم منابع آب شرب شهرهایی مانند بجنورد را از نظر کمی و کیفی تقویت کند.

اولویت مطلق با تأمین آب شرب است

رئیس حوضه آبریز ارس، اترک و حوضه‌های شمالی تأکید کرد: خط قرمز شرکت مدیریت منابع آب، تأمین آب شرب است و در این زمینه با حساسیت کامل عمل می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تا زمانی که از پایداری تأمین آب شرب اطمینان حاصل نشود، تخصیص آب برای سایر مصارف در اولویت قرار نخواهد گرفت.

وی افزود: در سد شیرین‌دره نیز اولویت اصلی همواره تأمین آب شرب بوده و در گذشته نیز، جز در موارد محدود، آب قابل توجهی برای سایر مصارف از این سد رهاسازی نمی‌شد. در صورت تحقق بارش‌های پیش‌بینی‌شده، امکان بهبود شرایط برای دیگر مصارف نیز فراهم خواهد شد.

قندهاری در پایان، با اشاره به برنامه‌های مدیریت سیلاب گفت: مدیریت شرایط احتمالی ناشی از سیلاب بر اساس «نظام‌نامه سیلاب» در دستور کار قرار دارد. از حدود سه روز گذشته، دفتر پدافند غیرعامل با هماهنگی دفتر رصد و پایش آب وارد عمل شده و وضعیت به‌صورت مستمر در حال پایش است. با وجود برخی تغییرات در برآوردهای هواشناسی، هماهنگی‌های لازم برای مدیریت شرایط احتمالی در استان‌های شمالی کشور انجام شده و این روند همچنان ادامه دارد.