با حضور جمعی از کارشناسان سازه‌های آبی و باستانی کشور؛

به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای بوشهر، امید آزادی‌جو مدیر مطالعات پایه منابع آب این شرکت اظهار داشت: این بازدید در راستای حفظ گنجینه آب استان بوشهر و ظرفیت‌هایی که این سازه‌های آبی می‌توانند برای شناخت تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم داشته باشد، انجام شد.

آزادی‌جو افزود: علاوه بر «کل‌غرون»، مکان‌های مختلف و دیگر سازه‌ها و سیستم‌های مربوط به این سازه نیز مورد بازدید قرار گرفت تا اجزاء این سیستم و کارکردهای احتمالی آن بیشتر بررسی شود.

وی عنوان کرد: «کل‌غرون» یکی از استثنایی‌ترین سازه‌های آبی ـ باستانی استان بوشهر است که در ساخت آن از قیر استفاده شده است. در این سازه خشت‌های پخته شده با ابعادی یکسان و دریچه‌های طاقی شکل وجود دارد که متأسقانه به مرور زمان‌بخشی از آنها از بین رفته است و بازسازی آن کار سخت و پیچیده‌ای است.

آزادی‌جو خاطرنشان کرد: آثار باقی مانده از این سازه باز هم در معرض تخریب و ریزش است و باید با هماهنگی و انسجام همه ارگان‌های مرتبط، نسبت به حفاظت و سپس بازسازی آن اقدام شود. با حفظ و احیاء این بنا، ظرفیت‌های زیادی در حوزه گردشگری نیز پیش روی منطقه قرار خواهد گرفت.

مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای بوشهر اظهار کرد: یکی دیگر از اهداف این بازدید، مستند و مکتوب‌سازی این سازه باستانی است. از طریق ثبت مکتوب و انتشار یک اثر در قالب کتاب، ارزش‌های این سازه را می‌توان به سایر علاقه‌مندان نیز معرفی کرد و امیدواریم این سازه و سیستم آبی کاملاً منحصر به فرد در فهرست آثار ملی کشور قرار گیرد.

وی با اشاره به مشاهدات و نظریات اولیه گفت: بر اساس برآوردهای و تخمین‌های اولیه، قدمت این بنا مربوط به دوره  هخامنشیان یا حکومت عیلامی است.

آزادی‌جو اظهار کرد: معمرین و افراد آگاه محلی معتقدند که این سازه وظیفه انتقال آب به دشت وحدتیه، کانسرخ و دشت سبا را بر عهده داشته است و کشت، زراعت و حتی مصارف شرب در این منطقه از طریق این سازه می‌توانسته انجام گیرد.

وی افزود: این کارکرد (بهره‌برداری در دشت کانسرخ)، از نظر مهندسی نیز امکان‌پذیر و قابل توجیه است چرا که ساختگاه این سازه در ارتفاع بالاتری نسبت به دشت همجوار بنا نهاده شده و امکان انتقال آب به صورت ثقلی به سمت دشت وجود داشته است.

مدیر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای بوشهر گفت: در حوزه ساخت این سد و در کنار رودخانه شاپور یک رشته قنات نیز وجود دارد که این رشته قنات نیز آب را به اراضی پایین دست منتقل می‌کرده است.

آزادی‌جو تنوع سازه‌های آبی این منطقه را بسیار بالا عنوان کرد و گفت: ترکیبی از کانال‌های سنگی، رشته قنات، میله‌های چاه، بند یا سازه آبی، سازه انحراف آب و تونل‌های حفر شده، همگی کارکردهای مرتبط به هم داشته و ضروری است تا با نقشه برداری و باز طراحی مهندسی، به کارکرد اصلی آن پی برد.

وی اضافه کرد: در این منطقه تعدادی از اشکال نقاشی شده روی سنگ، دیوار نقش یا کتیبه‌ای ناتمام نیز وجود داشته که نشانه از اهمیت باستان‌شناسی، تاریخی و فرهنگی دارای ارزش هستند.

این گزارش می‌افزاید که این سازه و سیستم آبی باستانی در شهرستان دشتستان استان بوشهر و در کرانه رودخانه شاپور واقع شده است.