روایت یک سنگر، از آب منطقه‌ای تهران تا خط مقدم کربلای ۵؛ خاطرات شفاهی محمدرضا طرازنده از ایثار، مقاومت و دفاع مقدس

به گزارش شبکه خبری آب ایران، این مصاحبه با هدف بازخوانی تجربه‌های مستقیم یک رزمنده دفاع مقدس، انتقال ارزش‌های ایثار و معنویت به نسل جوان و ثبت خاطرات میدانی از عملیات‌های مهم جنگ انجام شده است. تمرکز اصلی گفت‌وگو بر نقش فردی، مشاهدات میدانی، آسیب‌های شیمیایی، انگیزه‌های معنوی رزمندگان و اهمیت حفظ یاد شهدا و انتقال آن به نسل امروز قرار دارد.

لطفاً خودتان را معرفی کنید و درباره سوابق کاری‌تان توضیح دهید.
اینجانب محمدرضا طرازنده، در سال ۱۳۷۰ وارد شرکت آب منطقه‌ای تهران شدم. پس از چند سال فعالیت، در سال ۱۳۷۳ بنا به دلایلی در مجموعه دیگری مشغول به کار شدم و مجدداً در سال ۱۳۸۸ به شرکت آب منطقه‌ای تهران بازگشتم. هم‌اکنون به‌عنوان کارشناس منابع آب در امور منابع آب تهران و پردیس فعالیت می‌کنم و در حوزه‌های مختلف از جمله مطالعات، اجرا و مدیریت پروژه‌ها سابقه همکاری دارم.

چه زمانی به جبهه اعزام شدید و نخستین تجربه جنگی شما چگونه بود؟
اولین اعزام من به جبهه در سال ۱۳۶۱ و پیش از عملیات والفجر صورت گرفت. در آن زمان حدود ۱۹ سال داشتم. نخستین مسئولیتی که بر عهده داشتم، حفاظت از مهمات بود. پس از آن به پادگان امام حسین (ع) اعزام شدم و دوره‌های آموزشی مختلف را گذراندم و در ادامه تجربیات متعددی در جبهه کسب کردم.

مهم‌ترین عملیات‌هایی که در آنها حضور داشتید کدام‌اند؟
در مقاطع مختلف تا پایان جنگ در عملیات‌های مهمی همچون والفجر مقدماتی، بدر، بیت‌المقدس و همچنین عملیات‌های کربلای ۴، ۵ و ۸ حضور داشتم. از میان این عملیات‌ها، عملیات کربلای ۵ سخت‌ترین و گسترده‌ترین تجربه من بود؛ عملیاتی که حدود یک ماه به طول انجامید و در جریان آن، رزمندگان در شرق بصره زیر شدیدترین آتش توپخانه و حملات شیمیایی مقاومت کردند و دو سپاه عراق (سپاه سوم و هفتم) به‌طور کامل منهدم شد.

سخت‌ترین خاطره جنگی شما چیست؟
تلخ‌ترین صحنه‌ای که هرگز فراموش نمی‌کنم، مشاهده یک آمبولانس آسیب‌دیده بود که راننده آن به شهادت رسیده و چهار جانباز با جراحات سنگین در آن حضور داشتند. متأسفانه هر چهار نفر همان شب به شهادت رسیدند. همچنین شهادت ناگهانی فرمانده توپخانه لشکر سیدالشهدا (ع) هنگام وضو گرفتن بر اثر شلیک مستقیم توپ، از دیگر صحنه‌های تکان‌دهنده دوران حضورم در جبهه بود.

در عملیات کربلای ۵ چه اتفاقی برای شما رخ داد؟
در شب نخست عملیات، تیم‌های ما در خط اول حمله قرار داشتند. این عملیات بسیار گسترده بود و دشمن به‌صورت وسیع از سلاح‌های شیمیایی استفاده کرد. شدت آلودگی به حدی بود که چهره‌ها سیاه می‌شد. بسیاری از همرزمانمان در همان ساعات اولیه به شهادت رسیدند.

آسیب‌های ناشی از جنگ شیمیایی چگونه بود؟
گازهای شیمیایی در سطح وسیعی به‌کار گرفته شد. ما به‌طور معجزه‌آسا نجات یافتیم، اما بسیاری از دوستانمان بعدها دچار سرطان خون شدند و شماری از آنان به شهادت رسیدند. آثار این حملات تا سال‌ها بعد موجب بیماری‌های سخت و مشکلات جدی برای رزمندگان شد.

در آن شرایط سخت، چه چیزی به شما انگیزه و امید می‌داد؟
یاد و نام حضرت سیدالشهدا (ع) بزرگ‌ترین پشتوانه روحی ما بود. در لحظات خطر، هنگام شلیک آرپی‌جی از روی خاکریزها زیر آتش سنگین دشمن، تنها ذکر «یا حسین (ع)» بود که به ما قوت قلب می‌داد و باعث می‌شد بتوانیم ادامه دهیم.

جنگ برای چه هدفی انجام شد؟
رزمندگان برای آن جنگیدند که نسل‌های آینده با عزت و امنیت زندگی کنند. نتیجه هشت سال دفاع مقدس این بود که کشور بیش از چهار دهه در امنیت کامل قرار داشت. این ایثار برای ساختن آینده‌ای بهتر برای فرزندان این سرزمین بود.

درباره شناسایی شهدای بی‌نام چه اطلاعاتی دارید؟
پس از عملیات کربلای ۵، هزاران پیکر شهید بدون نام باقی مانده بود. برخی از پیکرهای غواصان برای شناسایی منتقل شدند و ما توانستیم تعدادی از آنها را شناسایی کنیم، اما بسیاری همچنان گمنام ماندند. هدف ما این است که یاد و خاطره این عزیزان زنده بماند.

پیام شما برای نسل امروز چیست؟
تمام شهدا برای آسایش و رفاه مردم جان‌فشانی کردند. اگر این روحیه ایثارگری ادامه یابد، کشور در مسیر پیشرفت قرار خواهد گرفت. جوانان باید تلاش کنند تا جامعه‌ای بهتر برای دیگران بسازند؛ همان‌گونه که رزمندگان برای آینده آنان فداکاری کردند. همچنین معتقدم جوانان امروز بسیار باهوش و توانمند هستند. در رزمایش‌های اخیر دیدم که با شور و اشتیاق حضور می‌یابند. اگر زمینه‌های معنوی و روحیه مقاومت تقویت شود، جوانان آماده‌اند. مسئولان باید مفاهیم دفاع مقدس را از طریق ابزارهای هنری، سمعی و بصری به نسل جدید منتقل کنند.

خاطره‌ای که دوست دارید درباره آن صحبت کنید چیست؟
در شب نخست عملیات کربلای ۵، پیکرهای شهدا را به عقب منتقل می‌کردند. صحنه‌ای که پلاک‌ها را از گردن شهدا برمی‌داشتند، دقیقاً مانند فیلم‌های سینمایی بود، اما ما آن را با چشم خود دیدیم. برخی شهدا پلاک نداشتند و بی‌نام ماندند. ما برای شناسایی تعدادی از آنان تلاش کردیم. این خاطره همیشه در ذهنم باقی مانده است.

اهمیت انتقال ارزش‌های دفاع مقدس به نسل جوان چیست؟
انتقال ارزش‌های ایثار، مقاومت و معنویت رزمندگان دفاع مقدس به نسل امروز بسیار ضروری است. کشور ما بر پایه معنویت بنا شده و جوانان نیز با قلب‌های پاک پذیرای این مفاهیم هستند. امکانات گسترده‌ای برای انتقال این ارزش‌ها وجود دارد که در دوران جنگ در اختیار ما نبود.