دوشنبه, 26 مرداد 1405
به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت سهامی آب منطقهای یزد، محمدعلی فهیمی، رئیس گروه مطالعات آبهای زیرزمینی، با اشاره به شرایط اقلیمی استان اظهار کرد: متوسط بارندگی سالانه در ایران حدود ۲۵۰ میلیمتر است، در حالی که متوسط بارندگی در استان یزد حدود ۹۵ میلیمتر و در شهر یزد حدود ۵۰ میلیمتر در سال است؛ شرایطی که ضرورت مدیریت مصرف آب در یزد را بیش از پیش آشکار میکند.
وی با بیان اینکه استان یزد فاقد رودخانه دائمی است، افزود: تقریباً تمام آب مورد نیاز استان از سفرههای آب زیرزمینی تأمین میشود؛ سفرههایی که حاصل ذخیره بارشهای هزاران سال گذشته هستند و امروز بهعنوان سرمایهای ارزشمند در اختیار نسل حاضر قرار دارند.
رئیس گروه مطالعات آبهای زیرزمینی شرکت سهامی آب منطقهای یزد ادامه داد: مطالعات انجامشده نشان میدهد قدمت بخش عمدهای از این منابع به چند هزار سال میرسد، اما طی چند دهه اخیر برداشت از چاههای عمیق بهمراتب بیشتر از میزان تغذیه طبیعی آبخوانها بوده و همین موضوع افت مستمر سطح آبهای زیرزمینی را رقم زده است.
فهیمی با اشاره به پیامدهای این روند گفت: در بسیاری از آبخوانهای استان، سالانه بیش از نیم متر افت سطح آب ثبت میشود و از مجموع حدود ۳۰ آبخوان یزد، تاکنون در ۹ آبخوان پدیده فرونشست زمین رخ داده است.
وی تصریح کرد: فرونشست تنها به ساختمانها، جادهها و تأسیسات زیربنایی آسیب نمیزند، بلکه ظرفیت طبیعی آبخوانها برای ذخیره آب را نیز بهصورت برگشتناپذیر از بین میبرد؛ بهگونهای که حتی در صورت وقوع بارندگی مناسب، امکان ذخیره بارشها و احیای کامل این مخازن وجود نخواهد داشت.
رئیس گروه مطالعات آبهای زیرزمینی شرکت سهامی آب منطقهای یزد افزود: افت تجمعی سطح آب در برخی آبخوانهای استان طی حدود سه دهه گذشته به ۲۸ متر رسیده است. این وضعیت موجب تغییر جهت جریان طبیعی آبهای زیرزمینی شده و آبهای شور حاشیه کویر به سمت سفرههای آب شیرین حرکت کردهاند؛ موضوعی که کیفیت منابع آب زیرزمینی را با تهدید جدی مواجه میکند.
وی، کاهش برداشت از آبخوانها متناسب با میزان تغذیه طبیعی آنها را مهمترین راهکار جلوگیری از تشدید بحران دانست و گفت: مدیریت مصرف آب باید در همه بخشها، بهویژه در کشاورزی که بیشترین سهم مصرف را دارد، با جدیت دنبال شود تا ضمن حفظ منابع آب زیرزمینی، امکان تداوم توسعه استان نیز فراهم باشد.
فهیمی درباره بازگشت بخشی از آب آبیاری به سفرههای آب زیرزمینی نیز اظهار کرد: هرچند در روش آبیاری غرقابی، بخشی از آب مصرفی به سفرهها بازمیگردد، اما مقدار قابل توجهی از آن بر اثر تبخیر از دست میرود؛ از اینرو توسعه روشهای نوین آبیاری، بهویژه آبیاری قطرهای، در افزایش راندمان مصرف و کاهش هدررفت آب نقش مهمی دارد.
وی تأکید کرد: روشهای نوین آبیاری زمانی به نفع سفرههای آب زیرزمینی است که به میزان آب صرفهجوییشده ناشی از اجرای این روشها، از برداشت چاهها کاسته شود، نه اینکه آب صرفهجوییشده صرف توسعه سطح زیرکشت شود. در غیر این صورت، با توجه به حذف آب برگشتی در روشهای نوین آبیاری، وضعیت سفرههای آب زیرزمینی وخیمتر خواهد شد.
فهیمی در پایان بر ضرورت مشارکت همه بخشها در حفاظت از منابع آب تأکید کرد و گفت: حفظ آبخوانهای استان نیازمند مدیریت مصرف، افزایش بهرهوری و همراهی همه بهرهبرداران است تا از گسترش فرونشست و کاهش کیفیت منابع آب زیرزمینی جلوگیری شود.
ادامه