آب رودخانه‌های بالادست همدان هدر نمی‌رود / انتقال بخشی از حق‌آبه زیست‌محیطی برای جبران کسری آب شرب

به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای همدان، رضا اخلاص‌مند ضمن تشریح آخرین وضعیت منابع آبی استان، بر حساسیت مدیریت مصرف در ماه‌های پیش‌رو تأکید کرد.

وی با اشاره به حل مشکل آب احشام در منطقه تفریجان اظهار کرد: طبق تصمیمات اتخاذ‌شده، ابتدا برای تأمین آب شرب احشام روزانه ۵۰ لیتر در ثانیه آب رهاسازی شد و پس از رفع نیاز اولیه، این میزان به منظور پایداری جریان به ۱۵ تا ۲۰ لیتر در ثانیه کاهش یافت. همچنین در حوزه زراعت، بر اساس نیاز اعلامی جهاد کشاورزی، تحویل ۳۰۰ لیتر در ثانیه آب در اردیبهشت‌ماه در دستور کار قرار گرفت.

اخلاص‌مند با بیان اینکه پاییز گذشته در نیم‌قرن اخیر بی‌سابقه و بسیار خشک بوده است، تصریح کرد: اولویت اصلی ما همچنان تأمین آب شرب است. در حال حاضر ۶۰ درصد آب شرب همدان، شهرهای اطراف و ۱۴ روستا از سد تالوار تأمین می‌شود، اما وضعیت این سد نگران‌کننده است. ذخیره سد تالوار در مدت مشابه سال گذشته ۹۴.۱ میلیون مترمکعب بود که امسال به ۶۲.۹ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. از این میزان نیز تنها حدود ۱۲ میلیون مترمکعب به‌صورت عادی قابل برداشت است و برای مابقی آن باید از سیستم پمپاژ و پمپ‌های شناور استفاده کرد.

وی با اشاره به منابع تأمین‌کننده آب شرب شامل سد تالوار، سد اکباتان، رودخانه‌های عباس‌آباد، دره مرادبیگ، خاکو و چاه‌های شرکت آب و فاضلاب افزود: سال گذشته ۲۱ میلیون مترمکعب از سد اکباتان برای شرب برداشت شد. برنامه ما برای امسال این است که با مدیریت دقیق، حداقل ۱۵ میلیون مترمکعب ذخیره آبی را در سد اکباتان برای سال آینده حفظ کنیم؛ بنابراین نباید تصور شود که بارندگی‌های اخیر کمبودهای گذشته را به‌طور کامل جبران کرده است.

نقش رودخانه‌های بالادست در تغذیه سفره‌های زیرزمینی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای همدان با اشاره به کمبود ۳۰ میلیون مترمکعبی آب در حوزه تالوار تأکید کرد: برای جبران این کسری، راهی جز صرفه‌جویی در سایر منابع نداریم. اگرچه در حال حاضر ورودی سدها به دلیل ذوب برف‌ها بهبود یافته، اما این وضعیت پایدار نیست و با گرم شدن هوا و آغاز برداشت باغات بالادست، پیش‌بینی می‌شود طی ۲۰ روز آینده ورودی‌ها به شدت کاهش یابد.

اخلاص‌مند ضمن درخواست از مجموعه جهاد کشاورزی برای مدیریت سخت‌گیرانه مصرف آب در روستاها و اراضی بالادست و پایین‌دست سدها گفت: تمرکز اصلی باید بر حفظ باغات باشد. با توجه به بارندگی‌های اخیر، نیاز آبی زراعت و غلات تا حد زیادی تأمین شده و حتی در صورت بارندگی‌های جزئی در خردادماه، نیاز زراعی به حداقل خواهد رسید.

وی با تبیین نگاه علمی به جریان آب در رودخانه‌های بالادست نظیر خاکو، دره مرادبیگ و عباس‌آباد تصریح کرد: باید در به‌کار بردن واژه‌ها دقت کنیم؛ هیچ آبی در این رودخانه‌ها هدر نمی‌رود. جریان آب در این رودخانه‌ها حتی در فصول غیرزراعی، صرف حق‌آبه‌های زیست‌محیطی و مهم‌تر از آن، تغذیه مصنوعی سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود. اگر این جریان برقرار نباشد، چاه‌های روستاهای پایین‌دست با افت تراز سطح آب زیرزمینی مواجه خواهند شد.

انتقال بخشی از حق‌آبه زیست‌محیطی به شبکه شرب در شرایط بحرانی

اخلاص‌مند ادامه داد: رودخانه منبع اصلی تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی است و ما تنها به دلیل شرایط بحرانی شرب، بخشی از این سهم تغذیه و زیست‌محیطی را به شبکه شرب منتقل کرده‌ایم.

وی تأکید کرد: مدیریت منابع آب در همدان یک زنجیره به‌هم‌پیوسته است؛ هر قطره‌ای که در بالادست مدیریت می‌شود یا برای تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی صرف می‌گردد، در نهایت به پایداری تأمین آب در کل استان کمک خواهد کرد و اولویت نخست ما در این مسیر، حفظ پایداری آب شرب بدون آسیب به زیرساخت‌های زیست‌محیطی است.