گزارشی از احداث بزرگترین پروژه آب و خاکی شمالغرب کشور در استان اردبیل؛

به گزارش شبکه خبری آب ایران، برابر اعلام شرکت آب منطقه‌ای اردبیل، طرح عظیم شبکه آبیاری و زهکشی خداآفرین با ۴۳ هزار هکتار وسعت در محدوده استان‌های آذربایجان شرقی و اردبیل اجرا می‌شود که از این میزان ۳۶ هزار و ۷۰۰ هکتار در محدوده استان اردبیل قرار دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل در این رابطه گفت: عملیات اجرایی طرح شبکه آبیاری و زهکشی خداآفرین از سال ۱۳۸۳ شروع شد اما به دلیل نبود اعتبارات لازم تا سال ۱۳۹۲ اجرای آن به کندی پیش می‌رفت که در نهایت با اختصاص اعتبار لازم از محل صندوق توسعه ملی در سال ۱۳۹۳ عملیات اجرایی این طرح سرعت گرفت.

علی حیدری اناری افزود: طرح شبکه آبیاری و زهکشی خداآفرین در قالب چهار ناحیه عمرانی در دست اجراست و تاکنون عملیات اجرایی ناحیه عمرانی اول در سطح پنج هزار و ۵۰۰ هکتار و ناحیه عمرانی دوم در سطح ۱۰ هزار و ۵۰۰ هکتار به اتمام رسیده و ناحیه عمرانی سوم در سطح ۱۱ هزار هکتار و ناحیه عمرانی چهارم هم در سطح ۱۰ هزار هکتار در دست اجراست.

طبق برآورد کارشناسان امر با بهره‌برداری کامل از شبکه آبیاری پایاب خداآفرین، یک میلیون تن به میزان تولیدات کشاورزی استان اردبیل اضافه و گام بلندی در ارتقای امنیت غذایی کشور برداشته خواهد شد.

همچنین توسعه تولیدات کشاورزی در بخش زراعت به میزان ۷۰۷ هزار تن، در بخش باغات به میزان ۱۳۸ هزار تن، توسعه تولیدات دامی به میزان ۱۰ هزار تن گوشت، تولیدات لبنی به میزان ۲۱۷ هزار تن شیر، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ۴۰ هزار نفر ، پیشگیری از مهاجرت و پیش‌بینی درآمد سالانه حدود ۵۰ هزار میلیارد ریال از اهداف اجرای شبکه خداآفرین است.

مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای اردبیل گفت: طرح آبیاری پایاب خداآفرین در مرز جمهوری آذربایجان در محدوده استان‌های اردبیل و آذربایجان شرقی قرار دارد و بخش عمده اراضی آن در تراس فوقانی دشت مغان و در شرق دره‌رود واقع شده که دارای ۱۷۸ کیلومتر کانال اصلی ، ۳۶۰ کیلومتر کانال درجه ۲ و ۴۲۰ کیلومتر آن زهکشی است و ۶۵ درصد آن در شهرستان بیله‌سوار قرار دارد.

رامین عاشوری افزود: مساحت پایاب ناحیه عمرانی اول در قالب پنج هزار و ۵۰۰ هکتار مجهز به آبیاری قطره‌ای و مساحت ناحیه عمرانی دوم خداآفرین هم ۱۰ هزار و ۵۰۰ هکتار است که ٨٠٠ هکتار آنها مجهز به سامانه آبیاری قطره‌ای ، ٦ هزار و ٥٠٠ هکتار مجهز به سامانه آبیاری به وسیله ماشین‌های سنترپیوت و سه هزار و ٢٠٠ هکتار مزارع مابین سنترپیوت‌ها مجهز به سامانه آبیاری کلاسیک ثابت با آبپاش متحرک است.

وی ادامه داد: طرح ناحیه عمرانی اول و دوم خداآفرین اراضی زراعی ١٦ قشلاق را دربر می گیرد و زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم پنج هزار نفر را فراهم کرده است.

مشخصات فنی شبکه آبیاری خداآفرین

مطابق اعلام معاونت طرح و توسعه شرکت آب منطقه‌ای اردبیل، شبکه پایاب سد خداآفرین در این استان با هدف استفاده بهینه و مهار آب‌های مرزی، اجرای الگوی کشت، تغییر اراضی از دیم به مزارع آبی، جلوگیری از مهاجرت عشایر ، افزایش تولید محصولات زراعی و باغی ، بهبود وضعیت اقتصادی منطقه ، افزایش میزان اشتغال زایی در منطقه و بهره‌گیری از شیوه‌های نوین آبیاری اجرا می‌شود.

این شبکه دارای ۴۳ باب ایستگاه پمپاژ، چهار پست برق ۱۳۲.۲۰ کیلوولت و یک پست برق ۱۳۲.۲۳۰ کیلوولت مغان و همچنین بالغ بر ۳۰۰ کیلومتر خطوط نیرورسانی ۱۳۲ کیلوولت و ۹۲ کیلومتر کانال اصلی می‌باشد و تاکنون نواحی عمرانی اول و دوم تا ۴۳ کیلومتری کانال اصلی با هدف تامین آب راه‌اندازی شده است. هزینه‌ روز پایاب خداآفرین

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل گفت: تاکنون بالغ بر ۶۰ هزار میلیارد ریال صرف احداث شبکه آبیاری و زهکشی پایاب سد خداآفرین در این استان شده که ارزش به روز آن ۴۰۰ هزار میلیارد ریال است.

حیدری اناری با بیان اینکه برای تکمیل و بهره‌برداری کامل شبکه آبیاری و زهکشی خداآفرین ۱۲ هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز است، اظهار کرد: در صورت اختصاص این میزان اعتبار و تکمیل این طرح، به اذعان کارشناسان جهاد کشاورزی تولید محصولات استان یک میلیون تن افزایش خواهد یافت.

وی ادامه داد: از مهم‌ترین کارهای صورت گرفته در این طرح می‌توان به تکمیل و آب‌اندازی کانال اصلی، تهیه و نصب تجهیزات هیدرومکانیکال کانال اصلی، تکمیل ایستگاه‌های پمپاژ و شبکه اصلی در نواحی عمرانی چهارگانه، تکمیل سیفون‌های ۶ گانه، تکمیل عملیات نیرورسانی و تملک اراضی اشاره کرد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای اردبیل همچنین با اشاره به پیشرفت قابل توجه عملیات اجرایی سیفون دره خداآفرین گفت: پیشرفت فیزیکی این طرح در ۱۲ سال گذشته ۳۰ درصد بود که این میزان هم‌اکنون به ۹۵ درصد رسیده است.

۱۲ هکتار از پایاب به عشایر واگذار می‌شود

جامعه روستایی و عشایری از ساکنان در حوالی اراضی پیاب خداآفرین هستند و انتظار دارند از مواهب این طرح بزرگ برخوردار شوند، دولت نیز به این قشر توجه کرده است تا با واگذاری اراضی به عشایر، هم کشاورزی رونق بیشتری بگیرد و هم درآمد عشایر غیور افزایش یابد.

در این راستا فرماندار شهرستان بیله‌سوار با بیان اینکه ۱۲ هزار هکتار از اراضی ملی طرح پایاب سد خداآفرین با تشکیل تعاونی ها به عشایر منطقه واگذار می‌شود، گفت: تاکنون ۶ هزار هکتار از این اراضی واگذار شده است.

فرماندار شهرستان بیله‌سوار ادامه داد: چهار هزار و ۵۰۰ هکتار دیگر نیز در مراحل پایانی واگذاری قرار دارد و به‌ زودی در اختیار عشایر منطقه قرار خواهد گرفت.

محبوب حسینی با اشاره به اهمیت راهبردی پروژه پایاب خداآفرین در تحول بخش کشاورزی اظهار کرد:‌ این پروژه ملی ۲۷ هزار هکتار از اراضی شهرستان بیله‌سوار را زیر پوشش قرار می دهد و از مهم‌ترین پروژه‌های زیربنایی و توسعه‌ای منطقه به شمار می‌رود.

وی با تاکید بر ضرورت تجهیز اراضی واگذار شده به سیستم‌های نوین آبیاری گفت: تجهیز این اراضی به سامانه آبیاری سنترپیوت در دستور کار قرار دارد.

وی افزود: مطابق بخشنامه وزرات جهاد کشاورزی و با هدف یکپارچه‌سازی اراضی، رعایت الگوی کشت اعلامی جهاد کشاورزی الزامی و کشت زیرنایلونی ممنوع است.