وابستگی ۹۵ درصدی خراسان جنوبی به منابع آب زیرزمینی و لزوم مهار اضافه برداشت‌ها/ مدیریت مصرف آب و پیشگیری از خسارت سیلاب نیازمند اقدام هماهنگ دستگاه‌هاست

به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی، سید محمدرضا هاشمی در نشست کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان با تأکید بر ضرورت مدیریت یکپارچه منابع آب، اصلاح الگوی مصرف و ارتقای آمادگی برای مقابله با مخاطرات جوی اظهار داشت: با توجه به حساسیت شدید منابع آب استان، رعایت الگوهای بهینه‌سازی مصرف باید به اولویتی گریزناپذیر در تمام بخش‌ها، به‌ویژه در حوزه کشاورزی و ادارات دولتی، تبدیل شود.

وی با اشاره به وضعیت سفره‌های آبخوان‌های منطقه افزود: در حالی که میانگین وابستگی کشور به سفره‌های زیرزمینی حدود ۵۵ درصد برآورد می‌شود، این رقم در خراسان جنوبی به بیش از ۹۵ درصد می‌رسد؛ بنابراین تداوم اضافه‌برداشت‌ها نه تنها افت تراز آب‌های زیرزمینی را تشدید می‌کند، بلکه بسترساز وقوع فرونشست زمین و پیشروی جبهه آب‌های شور خواهد شد که خسارات آن جبران‌ناپذیر است.

استاندار خراسان جنوبی در ادامه با مقایسه ارقام بیلان منابع آب تصریح کرد: بر اساس داده‌های کارشناسی، سقف آب قابل برنامه‌ریزی در بخش کشاورزی استان حدود ۳۴۶ میلیون مترمکعب است، اما میزان بهره‌برداری فعلی به بیش از ۵۳۰ میلیون مترمکعب می‌رسد؛ از این رو اصلاح الگوی کشت، هدایت فعالیت‌ها به سمت گیاهان کم‌آب‌بر و شتاب‌بخشی به تجهیز اراضی به روش‌های نوین آبیاری از الزامات اساسی مدیریت منابع آب استان به شمار می‌آید.

هاشمی به نقش کلیدی مراکز پژوهشی و آموزشی پرداخت و خاطرنشان ساخت: ارائه آموزش‌های کاربردی به بهره‌برداران نباید صرفاً به دوره‌های شیوع آفات معطوف گردد، بلکه مروجان و کارشناسان پهنه وظیفه دارند در فصول غیرزراعی نظیر زمستان، راهکارهای علمی کاشت گونه‌های سازگار و کم‌آب‌بر را در اختیار کشاورزان قرار دهند.

وی استفاده از پتانسیل انرژی‌های تجدیدپذیر را از رویکردهای نوآورانه در بخش آب عنوان کرد و گفت: احداث گلخانه‌ها، بهره‌گیری از پنل‌های خورشیدی در مجاورت چاه‌های کشاورزی و استانداردسازی استخرهای ذخیره آب از حیث کاهش ضریب تبخیر و الزامات ایمنی، از راهکارهای مؤثر در ارتقای بهره‌وری و کاهش اتلاف ذخایر آبی است.

استاندار خراسان جنوبی بر جداسازی شبکه‌های آب شهری تأکید کرد و افزود: تفکیک آب شرب از غیرشرب گامی ضروری است اما مدیریت مصرف در منابع غیرشرب نیز باید اعمال شود؛ در همین راستا شهرداری‌ها مکلف به جلوگیری از آبیاری غیراصولی فضای سبز هستند و مصارف واحدهای پرمصرف نظیر کارواش‌ها و قالیشویی‌ها باید با نظارت‌های سخت‌گیرانه همراه گردد.

هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود به الزامات مقابله با بحران‌های احتمالی بارشی اشاره کرد و اظهار داشت: جلسات تخصصی پایش وضعیت مسیل‌ها و بازه‌های رودخانه‌ای باید به طور منظم برگزار شود و ضمن توقف قطعی تخلیه نخاله‌های ساختمانی در حریم و بستر رودخانه‌ها، نسبت به پاکسازی موانع هیدرولیکی، نصب علائم هشداردهنده و اعمال قانون در مورد متصرفان اقدام فوری به عمل آید.

وی در پایان با اشاره به چالش‌های حوزه انرژی در فصول سرد خاطرنشان ساخت: ضرورت دارد دستگاه‌های متولی با پیش‌بینی سناریوهای مختلف ناترازی انرژی، تمهیدات لازم را برای سوخت جایگزین در واحدهای تولیدی و خدماتی دارای اولویت، به‌ویژه نانوایی‌ها و شهرک‌های گلخانه‌ای، اتخاذ کنند.