هشدار درباره تداوم افت آبخوان‌های یزد؛ ۹ دشت استان با فرونشست زمین مواجه است

به گزارش شبکه خبری آب ایران به نقل از روابط عمومی شرکت سهامی اب منطقه‌ای یزد، محمدعلی فهیمی، رئیس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی این شرکت با تأکید بر وابستگی کامل استان به منابع آب زیرزمینی، نسبت به پیامدهای برداشت بی‌رویه از سفره‌های آب هشدار داد و گفت: استان یزد دارای حدود ۳۰ سفره آب زیرزمینی است که متأسفانه در بیشتر این سفره‌ها به دلیل برداشت بیش از ظرفیت، شاهد افت مستمر سطح آب هستیم.

وی افزود: در حال حاضر ۹ دشت استان با پدیده فرونشست زمین مواجه هستند و بیشترین نرخ فرونشست مربوط به دشت یزد-اردکان است.

 فهیمی با بیان اینکه میزان برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی باید متناسب با میزان تغذیه سالانه آنها باشد، تصریح کرد: در حال حاضر برداشت‌ها، به‌ویژه از طریق چاه‌های عمیق، بیش از میزان ورودی آب به سفره ها است و همین موضوع موجب شده است در بسیاری از دشت‌های استان به طور متوسط سالانه بین نیم تا یک متر و حتی در برخی مناطق بیش از یک متر افت سطح آب ثبت شود.

رئیس گروه مطالعات آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای یزد ادامه داد: اگر سیاست‌های کاهش مصرف و صرفه‌جویی در بخش‌های مختلف به‌ویژه کشاورزی و صنعت به‌طور جدی دنبال نشود، منابع آب زیرزمینی با تهدید جدی مواجه خواهند شد؛ چراکه سفره‌های آب زیرزمینی دارای ظرفیت محدودی هستند و در صورت تخلیه بیش از حد، امکان تجدید شوندگی آنها وجود ندارد.

وی یکی از پیامدهای برداشت بی‌رویه از آبخوان‌ها را افزایش شوری آب‌های زیرزمینی عنوان کرد و گفت: ادامه این روند موجب می‌شود بسیاری از منابع آبی که در گذشته برای شرب یا کشاورزی قابل استفاده بودند، به تدریج کیفیت خود را از دست بدهند.

فهیمی همچنین به پدیده فرونشست زمین به عنوان یکی دیگر از آثار برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی اشاره کرد و افزود: زمانی که آب از لایه‌های زیرزمینی بیش از ظرفیت برداشت شود، فضای ذخیره آن در زمین کاهش یافته و لایه‌های زمین متراکم می‌شوند که نتیجه آن فرونشست زمین است.

وی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین پیامد فرونشست، از بین رفتن ظرفیت ذخیره‌سازی طبیعی آبخوان‌هاست؛ به گونه‌ای که حتی در سال‌های پربارش نیز امکان ذخیره‌سازی آب در بخش‌هایی از این آبخوان ها به دلیل تخریب ساختار زمین وجود نخواهد داشت. 

فهیمی با اشاره به گستردگی دشت یزد - اردکان در شهرستان‌های مهریز، یزد، زارچ، اشکذر، میبد و اردکان و اردکان اظهار کرد: بیشینه نرخ فرونشست در این دشت به حدود چهارده سانتی‌متر در سال می‌رسد که ضرورت توجه جدی به مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آب زیرزمینی را دوچندان می‌کند.

وی در پایان بر ضرورت همراهی همه بخش‌ها برای عبور از شرایط موجود تأکید کرد و گفت: حفظ منابع آب زیرزمینی نیازمند تغییر الگوی مصرف، کاهش برداشت‌ها و مشارکت همه بهره‌برداران است تا امکان بهره‌مندی نسل‌های آینده از این منابع حیاتی فراهم شود.